Συνταγματάρχης Σάντερς: Ποιος ήταν ο άνθρωπος πίσω από τα KFC και γιατί δεν άντεχε το κοτόπουλό του
Από ένα βενζινάδικο στο Κεντάκι σε μια παγκόσμια αλυσίδα fast food – και μια διαδρομή γεμάτη αποτυχίες, επιμονή και πικρή ειρωνεία.
Στις 20 Μαρτίου 1930, σε ένα ταπεινό βενζινάδικο στο Κεντάκι, γεννιέται κάτι που κανείς δεν θα φανταζόταν ότι θα εξελιχθεί σε παγκόσμιο φαινόμενο: τα KFC.
Πίσω από την ιστορία, ένας άνθρωπος που δεν έμοιαζε καθόλου με «success story». Ο Χάρλαντ Σάντερς δεν ήταν ούτε νεαρός επιχειρηματίας, ούτε κάποιο παιδί-θαύμα. Ήταν ένας 40άρης που απλά… δεν τα είχε καταφέρει μέχρι τότε.
Σαν Σήμερα πριν 96 χρόνια, σε ένα μικρό βενζινάδικο στο Κεντάκι, ο Χάρλαντ Σάντερς κάνει μια κίνηση που τότε μοιάζει απλώς πρακτική. Αρχίζει να μαγειρεύει για τους περαστικούς.
Δεν υπάρχει business plan, ούτε στρατηγική επέκτασης. Υπάρχει μόνο ανάγκη για επιπλέον εισόδημα και ένα πιάτο τηγανητό κοτόπουλο που κερδίζει όσους το δοκιμάζουν.
Κάπως έτσι, σχεδόν τυχαία, μπαίνουν τα θεμέλια αυτού που αργότερα θα γίνει η αλυσίδα KFC.
Μια ζωή που δεν προμήνυε επιτυχία
Ο Σάντερς δεν ήταν το προφανές πρόσωπο μιας επιχειρηματικής επιτυχίας. Γεννημένος το 1890 στην Ιντιάνα, μεγάλωσε μέσα σε δυσκολίες. Ο πατέρας του πέθανε όταν ήταν μόλις πέντε ετών και από μικρός ανέλαβε ευθύνες που δεν αντιστοιχούσαν στην ηλικία του.
Η επαγγελματική του πορεία ήταν αποσπασματική και ασταθής. Άλλαζε δουλειές διαρκώς, από τον στρατό και τους σιδηροδρόμους μέχρι την πώληση ασφαλειών και τη δικηγορία. Δεν κατάφερε να στεριώσει πουθενά, συχνά λόγω του οξύθυμου χαρακτήρα του. Με απλά λόγια, μέχρι τα 40 του χρόνια, δεν είχε καταφέρει να χτίσει τίποτα σταθερό.
Το κοτόπουλο που έγινε επιχείρηση
Η καμπή έρχεται με το βενζινάδικο στο Κεντάκι. Εκεί, ο Σάντερς ζει με την οικογένειά του και αρχίζει να σερβίρει φαγητό στους ταξιδιώτες. Το τηγανητό κοτόπουλο γίνεται γρήγορα γνωστό. Οι πελάτες αυξάνονται, η φήμη εξαπλώνεται και το αυτοσχέδιο «εστιατόριο» εξελίσσεται σε σημείο αναφοράς. Η επιτυχία του φτάνει σε τέτοιο σημείο ώστε ο κυβερνήτης του Κεντάκι του απονέμει τον τιμητικό τίτλο του «Συνταγματάρχη», καθιερώνοντας το όνομα που θα τον ακολουθήσει για πάντα: Colonel Sanders (Συνταγματάρχης Σάντερς).
Η κατάρρευση και η δεύτερη αρχή
Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, όλα ανατρέπονται. Η κατασκευή νέου αυτοκινητόδρομου απομακρύνει την κίνηση από το εστιατόριό του. Η πελατεία μειώνεται δραματικά. Ο Σάντερς αναγκάζεται να πουλήσει την επιχείρησή του και μένει με μια μικρή σύνταξη.
Σε ηλικία 65 ετών, βρίσκεται ξανά στο μηδέν. Εκεί που για τους περισσότερους η ιστορία θα τελείωνε, για εκείνον ξεκινά ένα νέο κεφάλαιο.
1.009 απορρίψεις και ένα «ναι» που άλλαξε τα πάντα
Ο Σάντερς επιλέγει να πουλήσει τη συνταγή του. Ταξιδεύει σε όλη την Αμερική, προτείνοντας σε εστιατόρια να χρησιμοποιήσουν το κοτόπουλό του, με αντάλλαγμα μικρή προμήθεια ανά πώληση. Η ανταπόκριση είναι απογοητευτική. Σύμφωνα με τον ίδιο, δέχθηκε 1.009 αρνήσεις πριν βρει τον πρώτο συνεργάτη. Η επιμονή, ωστόσο, αποδίδει. Μέσα σε λίγα χρόνια, η συνταγή του βρίσκεται σε εκατοντάδες εστιατόρια σε ΗΠΑ και Καναδά.
Το 1964, με 600 σημεία ήδη σε λειτουργία, πουλά την επιχείρηση για 2 εκατομμύρια δολάρια. Η KFC έχει πλέον πάρει τον δρόμο της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Ένα brand με πρόσωπο – και συγκρούσεις
Η εταιρεία διατηρεί τον Σάντερς ως το δημόσιο πρόσωπό της. Το χαρακτηριστικό λευκό κοστούμι και το μουσάκι του γίνονται σήμα κατατεθέν. Πίσω από την εικόνα, όμως, οι σχέσεις δεν είναι ομαλές. Ακολουθούν δικαστικές διαμάχες για τη χρήση του ονόματός του και του τίτλου «Colonel», με τις δύο πλευρές να οδηγούνται τελικά σε συμβιβασμό το 1975.
Όταν ο δημιουργός απορρίπτει το δημιούργημά του
Η πιο εντυπωσιακή πτυχή της ιστορίας έρχεται στα τελευταία χρόνια της ζωής του. Ο Σάντερς δεν κρύβει τη δυσαρέσκειά του για την ποιότητα των προϊόντων της KFC. Σε συνεντεύξεις του ασκεί σκληρή κριτική, δηλώνοντας ότι δεν θα έδινε τη σάλτσα τους ούτε στα σκυλιά του.
Η αντίθεση είναι προφανής. Ο άνθρωπος που δημιούργησε το brand, αποστασιοποιείται από αυτό.
Ένα τέλος που δεν μοιάζει με happy end
Ο Χάρλαντ Σάντερς πέθανε το 1980, έχοντας δει το πρόσωπό του να γίνεται ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα στον κόσμο. Αλλά η ιστορία του δεν είναι το κλασικό success story που πουλάμε εύκολα. Είναι κάτι πιο άβολο. Και πιο αληθινό. Ότι μπορείς:
- να αποτύχεις δεκάδες φορές
- να επιμείνεις περισσότερο από όλους
- να πετύχεις τελικά
Και παρ’ όλα αυτά, να μη σου αρέσει το αποτέλεσμα. Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο ειλικρινές μάθημα της ιστορίας του. Η επιτυχία δεν είναι πάντα αυτό που νομίζεις. Και σίγουρα δεν είναι πάντα αυτό που σου ανήκει.
Πάνω από 31.000 καταστήματα και δισεκατομμύρια σε τζίρο παγκοσμίως
Σήμερα, η KFC αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παίκτες της παγκόσμιας αγοράς fast food, με περισσότερα από 31.000 καταστήματα σε πάνω από 145 χώρες και συνεχή επέκταση σε νέες αγορές. Παράλληλα, παραμένει βασικός πυλώνας του ομίλου Yum! Brands, με ετήσια έσοδα που ξεπερνούν τα 2,8 δισ. δολάρια για την ίδια την αλυσίδα, ενώ συνολικά το brand παράγει πολύ μεγαλύτερο «system sales» μέσω franchise παγκοσμίως.
Η ανάπτυξη συνεχίζεται με χιλιάδες νέα καταστήματα κάθε χρόνο και ισχυρή παρουσία σε αγορές όπως η Κίνα, όπου λειτουργούν πάνω από 12.000 KFC, επιβεβαιώνοντας ότι, σχεδόν έναν αιώνα μετά την ίδρυσή της, η αλυσίδα δεν είναι απλώς ένα brand, αλλά μια από τις πιο εκτεταμένες και κερδοφόρες μηχανές της παγκόσμιας εστίασης.